Λιμάνια της Κύπρου - Αλιευτικό καταφύγιο Άγιος Νικόλαος, Πρωταράς, Παραλίμνι, Αμμόχωστος

Σε ένα νησιώτικο κράτος, όπως είναι η Κύπρος και πιο πολύ όταν αυτό το κράτος κατέχει δεσπόζουσα θέση στην παγκόσμια ναυσιπλοΐα, είναι απόλυτα φυσικό να υπάρχουν πολλά λιμάνια, μαρίνες και αλιευτικά καταφύγια. Ένα από αυτά τα αλιευτικά καταφύγια υπάρχει στην τοποθεσία Καλαμιές της περιοχής Περνέρα του Πρωταρά.

Πρόκειται για ένα πολύ γραφικό και όμορφο λιμανάκι, το οποίο δεν έχει χάσει ποσώς την γραφικότητα του, την ομορφιά του αλλά και την απόλυτη ηρεμία που χαρίζει ο ελαφρύς παφλασμός των κυμάτων, παρόλο που βρέθηκε ξαφνικά εν μέσω τεράστιας οικονομικής, οικιστικής και τουριστικής ανάπτυξης.

Το λιμανάκι βρίσκεται σε περιοχή όπου το γεωλογικό ανάγλυφο της σε γυροφέρνει στις "ρίζες" κατακόρυφων ακτών, που τις έχει μεταμορφώσει σε πραγματικό πίνακα ζωγραφικής η συνεχής και χιλιόχρονη έκθεση τους στην διαβρωτική μανία και ικανότητά του νερού.

Οι αλιευτικές βάρκες αλλά και τα "πολύβουα" τουριστικά πλοιάρια, πηγαινοέρχονται σαν μέλισσες κάτω από το άγρυπνο βλέμμα του προστάτη όλων των ναυτικών. Το μικρό ξωκλήσι Αγίου Νικολάου, ντυμένο στα αιγαιοπελαγίτικα χρώματα, "στέκει" πάνω από το λιμανάκι και της πανέμορφης παραλίας "Καλαμιές", προσθέτοντας έτσι εκείνη την τελευταία πινελιά στον πανέμορφο πίνακα της περιοχής.

Αν βρεθείτε στον Πρωταρά, βάλτε ψηλά στις προτεραιότητες σας την επίσκεψη στο όμορφο λιμανάκι. Περπατώντας στις προβλήτες του, θα μπορέσετε να νιώσετε με όλες τις αισθήσεις σας τις μυρουδιές που θα αναδύονται από τα βάθη του Μεσογειακού πελάγους. Θα μπορέσετε να γευθείτε όλες εκείνες τις Κυπριακές γεύσεις που η επίσης Κυπριακή φιλοξενία θα σας προσφέρει, νύχτα ή μέρα.

Εξωκλήσια της Κύπρου - Μνημειακός Ναός Αυγόρου, Μνημείο 1ης Απριλίου 1955, Αυγόρου Αμμόχωστος

Στο χωριό Αυγόρου και στον ίδιο χώρο που έχει ανεγερθεί το Μνημείο 1ης Απριλίου 1955, αλλά και στο σημείο που ο Μόδεστος Παντελή μαζί με τον Αντρέα Κ. Κάρυο προσπάθησαν να αποκόψουν τα ηλεκτροφόρα σύρματα, έτσι ώστε να προκαλέσουν συσκότιση στις περιοχές της Αμμοχώστου όπου αντάρτες της ΕΟΚΑ θα προέβαιναν σε επιχειρήσεις, υπάρχει μικρό ξωκλήσι το οποίο έχει αφιερωθεί συμβολικά στον Απόστολο Ανδρέα τον Πρωτόκλητο, τον Άγιο Στέφανο τον πρωτομάρτυρα και τον Μόδεστο, Πατριάρχη Ιεροσολύμων.

Πρόκειται για Ναό ο οποίος έχει οικοδομηθεί σε σχήμα καμαροσκέπαστης Βασιλικής, όπου η καμάρα της οροφής έχει σκεπαστεί με τσιμεντοκονίαμα και ασπριστεί, όπως επίσης η εξωτερική αλλά και η εσωτερική τοιχοποιία.

Το Καμπαναριό ορθώνεται σε 4 επίπεδα πάνω από το γείσο της οροφής και έχει οικοδομηθεί στην γωνία που σχηματίζουν ο νότιος με τον ανατολικό τοίχο. Στο δεύτερο επίπεδο κρέμεται μία χειροκίνητη καμπάνα. Το τέταρτο επίπεδο σχηματίζεται από θόλο στην κορυφή του οποίου υπάρχει ένας πέτρινος Σταυρός.

Το Ιερό χωρίζεται από πανέμορφο ξυλόγλυπτο τέμπλο το οποίο φέρει σκαλίσματα με την άμπελο και θρησκευτικές μορφές.

Το εκκλησάκι είναι πάντοτε ανοικτό.

Τοποθεσίες της Κύπρου - Μνημεία της Κύπρου - Μνημείο 1ης Απριλίου 1955, ΕΟΚΑ, Αυγόρου, Αμμόχωστος

Τον έλεγαν Μόδεστο Παντελή και είχε γεννηθεί στις 16 Δεκεμβρίου, ημέρα Κυριακή το 1923 στο χωριό Λιοπέτρι από τον Παντελή Γεωργίου και την Χιονού Παντελή Γεωργίου. Λίγα λεπτά μετά τα μεσάνυχτα της 31ης Μαρτίου και ξημερώματα της 1ης Απριλίου, ημέρα Παρασκευή, έπεφτε νεκρός από ηλεκτροπληξία, καθώς βρισκόταν σε εντεταλμένη αποστολή, που σκοπό είχε την συσκότιση της πόλης και επαρχίας Αμμοχώστου, έτσι ώστε οι άντρες της ΕΟΚΑ να μπορέσουν να τοποθετήσουν εκρηκτικούς μηχανισμούς οι οποίοι θα "ανακοίνωναν" την έναρξη της πρώτης και μοναδικής ένοπλης επανάστασης των Κυπρίων ενάντια στον οποιονδήποτε κατακτητή τους. Επανάσταση που ήταν οργανωμένη, ένοπλη και καθολική.

Τον Μόδεστο Παντελή, ακολούθησε στα σκαλοπάτια που παν στην λευτεριά, ο Χαράλαμπος Μούσκος και αυτόν ακολούθησε μια ατέλειωτη στρατιά νέων αντρών και γυναικών, που διψώντας για την Ελλάδα θέλησαν να πιουν από το πανανθρώπινο ποτάμι του δίκιου τους που όλο και φούσκωνε τόσα χρόνια στην σκλαβιά. Οι αδελφοί, η Μαδαρή, η Παπούτσα, το Τρόοδος, τα βουνά του Κύκκου, ο Μαχαιράς, άνοιξαν τις αγκάλες τους και έκρυψαν στα σπλάχνα τους, τους αδάμαστους αγωνιστές, δημιουργώντας γύρω από το όνομα τους, μύθους αντάξιους της αλήθειας που οι αγωνιστές κουβαλούσαν μέσα στην ψυχή τους.

Η δάδα, το όραμα και η ελπίδα όλων αυτών των αθάνατων Ηρώων, δεν άναψαν από το άσβεστο φως που φώτιζε τις καρδιές τους, τον δρόμο τους και τις ψυχές τους, όλα εκείνα τα βράδια που περίμεναν μέσα στο σκοτάδι τον εχθρό. Μια κολοβωμένη ανεξαρτησία και μια ξένη προς αυτούς σημαία τους περίμενε στο τέρμα του δρόμου που εκείνοι χάραξαν με το αίμα τους για να τους οδηγήσει στην αγκαλιά του πόθους τους.

Για να κατευνάσουμε την οργή τους. Για να απαντήσουμε στην απορία τους αλλά και πιο πολύ για να δικαιολογήσουμε τους αδύνατους εαυτούς μας, φτιάξαμε υπέρλαμπρα μνημεία. Τα στολίσαμε με πέτρα και χαλκό, στοιχεία που μας χάρισε εκείνο το βουνό που τους γέννησε, τους μεγάλωσε και εμφύσησε στην καρδιά τους την αντριωσύνη και την άσβεστη αγάπη προς την Πατρίδα. Τα στολίσαμε με σημαίες που ποτέ όσο ζούσαν δεν είχαν δει.

Κτίσαμε υπέρλαμπρα μνημεία και κλειστήκαμε στον εαυτό μας, ήσυχοι πια ότι κάναμε το καθήκον μας απέναντι σε εκείνους που αφού κλείδωσαν στην καρδιά τους τα νιάτα τους, τα όνειρα τους, τους πόθους τους, τις οικογένειες τους, την Πατρίδα τους, ανέβηκαν τα σκαλιά της αγχόνης.

Όσα μνημεία και αν κτίσουμε, όσες σημαίες και αν αναρτήσουμε τους ιστούς, το σχοινί που κρέμεται από τα ηλεκτροφόρα σύρματα της αρχής ηλεκτρισμού, εκείνα που ο Μόδεστος Παντελή προσπάθησε να αποκόψει το ξημέρωμα της 1ης Απριλίου 1955, θα μας θυμίζει για πάντα το καθήκον μας.

Ένα καθήκον που θα το νιώσεις έντονα να σε δείχνει με το δάκτυλο αν επισκεφτείς το μνημείο που είναι αφιερωμένο στους αγωνιστές της ΕΟΚΑ 1955, στο χωριό Αυγόρου της επαρχίας Αμμοχώστου.

Εξωκλήσια της Κύπρου - Άγιος Νικόλαος,Περνέρα, Πρωταράς, Παραλίμνι, Αμμόχωστος

Ανάμεσα στο γραφικό ψαρολίμανο "Άγιος Νικόλαος" και στην πανέμορφη παραλία "Λούμα", οι άνθρωποι του Παραλιμνίου και πιο ειδικά αυτοί που ελλιμενίζουν τις βάρκες τους στο μικρό αλιευτικό καταφύγιο, έκτισαν μικρό εξωκλήσι το οποίο και έχουν αφιερώσει στον προστάτη όλων των ναυτικών, τον Άγιο Νικόλαο.

Το έκτισαν σε σχήμα Σταυρού και το "έντυσαν" εξωτερικά με τα μαγευτικά αιγαιοπελαγίτικα χρώματα την ίδια ώρα που εσωτερικά, όλη την τοιχοποιία την κοσμούν μοναδικές και πανέμορφες νωπογραφίες.

Η φυσική ομορφιά της περιοχής, η οποία αποτελεί πόλο έλξεις για χιλιάδες ντόπιους αλλά και ξένους επισκέπτες, συνέτεινε έτσι ώστε σε πολύ σύντομο χρόνο να καταστεί το εκκλησάκι, αγαπημένο σε όλους εκείνους που θα ήθελαν να τελέσουν το μυστήριο του γάμου ή της βάπτισης.

Το εκκλησάκι είναι πάντοτε ανοικτό.

Παραλίες της Κύπρου - Παραλία Loumbardi, Νησιά, Λευκόλα, Πρωταράς - Παραλίμνι, Αμμόχωστος

Όταν βρεθείς στο νησί της Αφροδίτης, την Κύπρο, θα είναι πολλές εκείνες οι φορές που θα βρεθείς στο ευχάριστο δίλημμα για τι τι θα δεις, που θα πας και το τι θα κάνεις. Μπροστά σου θα ανοίγονται δρόμοι ιστορικοί, θρησκευτικοί, πολιτιστικοί. Δρόμοι που θα σε οδηγούν σε τοπία πρωτοειδωμένα, παρθένα, αφανέρωτα. Τοπία, πανέμορφα που θα σε σαγηνεύουν με τις κατάξανθες αμμουδιές τους, τα γαλανά και πεντακάθαρα νερά τους και πιο πολύ, θα σε σκλαβώσουν με την ευγένεια, την καλοσύνη και την φιλοξενία των ανθρώπων τους.

Όταν βρεθείς σε αυτό το γυρογιάλι, το οποίο ο ξανθός ασβεστόλιθος το έχει μετατρέψει σαν σε δαντέλα, θα ξυπνήσει μέσα σου η πανάρχαια ανάγκη της επαφής σου με το νερό και την θάλασσα. Παραλίες θα δεις ότι υπάρχουν πολλές, εκατοντάδες. Άλλες οργανωμένες και με την μπλε σημαία να κυματίζει στο πιο ψηλό σημείο της και άλλες μικρές, άγνωστες, απόμερες. Όποια και αν επιλέξεις, σημασία έχει ότι θα περάσεις όμορφα.

Υπάρχουν όμως κάποιες παραλίες, όπως οι παραλίες του Πρωταρά, που η ομορφιά τους, η άμμος τους, τα νερά τους, έχουν σκλαβώσει εκατομμύρια ανθρώπους και όταν αυτοί βρεθούν στο νησί, τρέχουν να τις βρουν.

Στην περιοχή "Νησιά" της αρχαίας πόλης Λευκόλα ή όπως ονομάζεται σήμερα,Πρωταράς, υπάρχει μία σειρά από αυτές τις παραλίες. Μία από αυτές φέρει το όνομα  Loumbardi και μαζί με τις άλλες μπορουν να προσφέρουν στους επισκέπτες τους όλες εκείνες τις διευκολύνσεις, που θα τους βοηθούσαν να περάσουν ευχάριστα και με κάθε ασφάλεια την παραμονή τους στο νησί.

Σε αντίθεση με την ομορφιά της περιοχής και της ακτογραμμής, η έκταση τους είναι "μικρή", γι αυτό και από πολύ ενωρίς το πρωί, όλες οι θέσεις κάτω από τις ομπρέλες θαλάσσης είναι κρατημένες.  

Εξωκλήσια της Κύπρου - Άγιος Αντώνιος, Σωτήρα, Αμμόχωστος

Στο χωριό Σωτήρα Αμμοχώστου και ανάμεσα στους 13 Ναούς που το χωριό έχει οικοδομήσει στο πέρασμα των αιώνων, υπάρχουν δύο που είναι αφιερωμένοι στον Άγιο Αντώνιο. Τα δύο εκκλησάκια βρίσκονται νοτιοανατολικά από τον παλιό πυρήνα του χωριού και έχουν κτιστεί σε χώρο ο οποίος αποτελούσε λατομείο ασβεστολιθικών δομικών υλικών κατά τα Ρωμαϊκά χρόνια του νησιού.

Το πιο παλιό, φαίνεται να έχει κτιστεί κατά τα πρώτα Χριστιανικά χρόνια και πολύ πριν η νέα θρησκεία επικρατήσει πλήρως της παλαιάς. Στην συνέχεια και ίσως μετά τον 7^ον αιώνα φαίνεται να λεηλατείται και να καταστρέφεται μέρος της νότιας τοιχοποιίας.

Όταν η περιοχή μετατρέπεται σε φέουδο, το εκκλησάκι τοιχογραφείται ολόκληρο εσωτερικά και προστίθενται δύο νέα οξυκόρυφα τόξα με σκοπό να στηρίξουν την πέτρινη καμάρα της οροφής. Αν τα πρόσφατα ενσωματωμένα τμήματα τοιχογραφιών, αποτελούν μέρος του Ναού και δεν έχουν μεταφερθεί από κάπου αλλού, τότε το εκκλησάκι, από τον καιρό της οικοδόμησης του μέχρι και σήμερα, έχει τοιχογραφηθεί τουλάχιστον 2 φορές, αν όχι εξολοκλήρου, κάποια μέρη του.

Το εκκλησάκι του Αγίου Αντωνίου, έχει κτιστεί με ακανόνιστες ασβεστολιθικές πέτρες, σε σχήμα μονόκλιτης Βασιλικής η οποία σκεπάζεται από πέτρινη και ημικυκλική καμάρα η οποία φέρει την χαρακτηριστική αστοχία των μαστόρων εκείνης της εποχής. Η καμάρα της οροφής καλύπτεται από ασβεστοκονίαμα όπως επίσης και το τεταρτοσφαίριο που σκεπάζει την αψίδα του Ιερού.

Το Ιερό χωρίζεται από απλό και ξύλινο τέμπλο το οποίο φέρει 4 φορητά εικονίσματα. Είναι υπερυψωμένο κατά ένα σκαλοπάτι από το δάπεδο του Ναού, το οποίο σε πρόσφατη ανακαίνιση του έχει καλυφθεί με κεραμικές πλάκες οπτόπλινθου, οι οποίες σαν υλικό χαρακτηρίζουν μία κάποια εποχή στην Ναοδομία αλλά οι συγκεκριμένες θα μπορούσαν να υποστούν κάποιας μορφής αναπαλαίωσης και μετά να τοποθετηθούν στον ναό, έτσι ώστε να συνάδουν με την αρχαία εικόνα του.

Το νέο εκκλησάκι που έχει οικοδομηθεί νότια από το αρχαίο και μόλις 6 μέτρα από τον νότιο τοίχο του, έχει σαν αποτέλεσμα να το εξαφανίσει στην κυριολεξία. Βόρεια βρίσκεται η κάθετη πλαγία του λατομείου που μόλις απέχει από αυτό ένα μέτρο και νότια το νέο εκκλησάκι, με μπετόν κτισμένο και κατά πολύ μεγαλύτερο του.

Είναι και αυτό κτισμένο σε σχήμα μονόκλιτης Βασιλικής η οποία είναι καμαροσκέπαστη. Το καμπαναριό ορθώνεται κατά ένα επίπεδο πάνω από το γείσο της οροφής και έχει οικοδομηθεί με μπετόν.

Νότια από τους δύο μικρούς Ναούς υπάρχει εκδρομικός χώρος.

Τα δύο εκκλησάκια είναι πάντοτε ανοικτά.

Εξωκλήσια της Κύπρου - Προφήτης Ηλίας, Λεύκολλα, Πρωταράς, Παραλίμνι, Αμμόχωστος

Στις νοτιοανατολικές ακτές του νησιού της Κύπρου, όπου σήμερα υπάρχει το πιο σπουδαίο και κοσμοπολίτικο θέρετρο της, ο Πρωταράς ή όπως αρέσκονται οι επισκέπτες του να τον αποκαλούν «ο τόπος των ανεμόμυλων», στην αρχαιότητα υπήρχε μία σπουδαία πόλης – κράτος η Λεύκολλα.

Ήταν κτισμένη γύρω από πανύψηλο ασβεστολιθικό λόφο, ο οποίος δέσποζε της πόλης και του λιμανιού της και παρείχε την δυνατότατα εντοπισμού των όποιων πιθανών εισβολέων από δεκάδες χιλιόμετρα μακριά, αφού από την κορυφή του το βλέμμα «έφτανε» μέχρι και το ακρωτήρι Απόστολος Ανδρέας.

Σήμερα, στην ίδια εκείνη κορυφή, ο άνθρωπος έκτισε μικρό Χριστιανικό Ναό και τον αφιέρωσε στον Προφήτη Ηλία. Για να το καταφέρει αυτό, έσκαψε στον βράχο και σχημάτισε 178 σκαλοπάτια τα οποία «έντυσε» με ασβεστολιθικούς σχιστόλιθους.

Ο Ναός, έχει οικοδομηθεί σε σχήμα συμπτυγμένου εγγεγραμμένου Σταυρού, ο οποίος φέρει καμπαναριό και τρούλο. Η θεμελίωση έγινε με μπετόν το οποίο ενισχύθηκε με χυτοσίδηρο και η τοιχοποιία οικοδομήθηκε με οπτόπλινθους κάθετων οπών. Εξωτερικά έχει επενδυθεί με ακανόνιστους σχιστόλιθους, ενώ εσωτερικά έχει σοβατιστεί, ασπριστεί και έχει μερικώς τοιχογραφηθεί. Το καμπαναριό ορθώνεται 2 επίπεδα πάνω από το γείσο του ημικυκλικού τεταρτοσφαιρίου που εσωτερικά σκεπάζει την αψίδα του Ιερού και φέρει μία χειροκίνητη καμπάνα.

Η Αγιότητα του χώρου η οποία πηγάζει από την αρχαιότητα και φθάνει μέχρι και τις μέρες μας αλλά και η θέα που μπορεί κάποιος να έχει από την κορυφή του λόφου, που αν στην ατμόσφαιρα δεν αιωρείται σκόνη η δεν υπάρχουν σύννεφα μπορείτε να δείτε το ακρωτήρι του Αποστόλου Ανδρέα και πολύ πιο κοντά, την Αμμόχωστο, με τις πολυώροφες οικοδομές της να φαντάζει σαν να μην πέρασε μια μέρα από την ώρα εκείνη που οι κάτοικοι της, αφήνοντας ανοικτές τις πόρτες και τα παράθυρα των σπιτιών τους, ξεχύθηκαν στον κάμπο της Μεσαρκάς για τον τελευταίο θερισμό, έχουν μετατρέψει τον λόφο και το εκκλησάκι σε αναγκαίο και απαραίτητο προσκύνημα για κάθε Χριστιανό.

Εξωκλήσια της Κύπρου - Εξωκλήσι Αγίου Ανδρόνικου και Αθανασίας, Φρέναρος, Κοκκινοχώρια, Αμμόχωστος

Στο χωριό Φρέναρος της επαρχίας Αμμοχώστου, υπάρχει ένα μικρό Βυζαντινό εξωκλήσι, μοναδικής ομορφιάς και σπάνιας οικοδομικής τέχνης, το οποίο είναι αφιερωμένο στους Αγίους Ανδρόνικο και Αθανασία. Βρίσκεται 1100 μέτρα ανατολικά από τον επίσης Βυζαντινό Ιερό Ναό Αρχαγγέλου Μιχαήλ και μόλις 150 μέτρα δυτικά του Μεσαιωνικού Ναού της Αγίας Μαρίνας.

Πρόκειται για πολύ μικρό Ναό που είναι κτισμένος από τον 12^ον αιώνα με πελεκημένους ασβεστολιθικούς πωρόλιθους, που έχουν παρθεί από την περιοχή της οικοδομής, σε ρυθμό Βυζαντινό και σε σχήμα Σταυρού με τρούλο. Φέρει μία μόνο είσοδο στον δυτικό τοίχο η οποία στο ανώφλι σχηματίζει καμάρα, κλείνει δε με δίφυλλη και ξύλινη πόρτα.

Παράθυρα φωτισμού υπάρχουν 4 στον τρούλο, 1 πάνω από την είσοδο, από 1 στα δυο άκρα του Σταυρού και 3 στο κέντρο του ημικυκλικού τοίχου της αψίδας του Ιερού. Ο τρούλος και ο Σταυρός καλύπτονται από ασβεστοκονίαμα, όπως επίσης και ο θόλος που σχηματίζει εξωτερικά το τεταρτοσφαίριο που σκεπάζει την αψίδα του Ιερού.

Δυτικά και σαν συνέχεια του Ναού υπάρχουν τα θεμέλια Νάρθηκα ο οποίος πιθανόν να μην έχει οικοδομηθεί ποτέ. Στο νησί υπάρχουν πολλοί ημιτελείς Ναοί, κυρίως από την εποχή των Ενετών και αυτό λόγω των ξαφνικών οικονομικών δυσπραγιών των κτητόρων τους.

Ο μικρός Ναός αποτελεί ένα κόσμημα στο στέμμα της Ναοδομίας στο νησί. Ο πελεκημένος ασβεστόλιθος, διαμορφωμένος σε κύβους, τοποθετείται σε σειρές έτσι ώστε να αφήνει μεγάλο αλλά σε αυστηρή αναλόγια με το μέγεθος του κύβου, αρμό., τον οποίο στην συνέχεια γέμισαν με ασβεστοκονίαμα και τον χάραξαν, προσδίδοντας στον Ναό μια πανέμορφη εικόνα.

Εσωτερικά φαίνεται να έφερε τοιχογραφίες.

Λειτουργείται και εορτάζει στις 9 Οκτωβρίου κάθε έτους.

Είναι πάντοτε ανοικτός για τους επισκέπτες.

Εξωκλήσια της Κύπρου - Αγία Μαρίνα, Φρέναρος, Αμμόχωστος

Στο βασίλειο της Ιερουσαλήμ, στα μέσα του 12^ου αιώνα γεννιόταν ο Μπαλιάν ντ 'Ιμπελέν, σταυροφόρος και μετέπειτα ιδρυτής της Βαρονίας των Ιμπελέν του οποίου οι απόγονοι θα διαδραμάτιζαν σημαντικό ρόλο στο μικρό νησί της Κύπρου.

Μετά τον θάνατο του, ο μικρότερος γιος του, ανάλαβε σημαντικά καθήκοντα στο νησί και ταυτόχρονα έγινε ιδρυτής του φέουδου των Ιμπελέν που βρισκόταν ανατολικά του σημερινού χωριού Φρέναρος.

Το φέουδο κάλυπτε μεγάλη έκταση επίπεδης, αρόσιμης και πολύ εύφορης πεδιάδας, κάτι το οποίο προσέλκυσε μεγάλο αριθμό ανθρώπων μετατρέποντας το έτσι σε πολύ ισχυρό και πολύ πλούσιο.

Για τις θρησκευτικές ανάγκες των ανθρώπων αυτών ο φεουδάρχης έκτισε στα μέσα του 13^ου αιώνα εκκλησία την οποία αφιέρωσε στην Αγία Μαρίνα. Πρόκειται για μονόκλιτη, καμαροσκέπαση βασιλική. Την έκτισε με ασβεστολιθική και πορώδη πέτρα. Την οροφή της καμάρας καθώς και την οροφή του τεταρτημορίου που σκεπάζει την αψίδα του Ιερού τις έντυσε με ασβεστοκονίαμα, το οποίο αντικαταστάθηκε πολύ αργότερα από σουβά τσιμέντου.

Φέρει δύο πανομοιότυπες εισόδους, μία στο νότιο και μία στον δυτικό τοίχο, οι οποίες σχηματίζονται από πελεκημένες ασβεστολιθικές πέτρες και στο ανώφλι δημιουργούν οξυκόρυφα τόξα. Οι δύο είσοδοι κλείνουν με δίφυλλες και ξύλινες πόρτες.

Στον ημικυκλικό τοίχο πάνω στον οποίο στηρίζεται το τεταρτοσφαίριο της αψίδας του Ιερού, υπάρχει μικρό, στενό και ορθογώνιο παράθυρο φωτισμού. Παρόμοιο παράθυρο υπάρχει και στην κορυφή του ανατολικού τοίχου, πάνω από τον ημικυκλικό τοίχο της αψίδας του Ιερού.

Πάνω από την δυτική είσοδο υπάρχει ενσωματωμένη πέτρινη πλάκα πάνω στην οποία υπάρχει ανάγλυφα σκαλισμένο το έμβλημα της οικογένειας Ντ 'Ιμπελέν, ενώ σε διάφορα άλλα μέρη του Ναού υπάρχουν πανέμορφα σκαλίσματα.

Ο αρχαίος αυτός Ναός της Αγίας Μαρίνας, φαίνεται να είναι υπό κατάρρευση. Τεράστιες ρωγμές υπάρχουν τόσο στον βόρειο όσο και στον νότιο τοίχο ενώ ολόκληρος ο ναός έχει πάρει κλίση προς τα βόρεια. Έγιναν κάποιες προσπάθειες για να στηριχθεί ο νότιος τοίχος, τοποθετώντας κόντρα προς την κλίση, σιδερένιων αντιστηριγμάτων αλλά αυτό φαίνεται να μην είναι αρκετό για να κρατήσει τους τοίχους οι οποίοι ξεπερνούν σε πλάτος το ένα μέτρο.

Μια κατεστραμμένη και μισοσβησμένη προειδοποιητική πινακίδα αναφέρει και προειδοποιεί να μην εισέρχεστε στον Ναό. Ενώ μια άλλη, γεμάτη ανακρίβειες, ακόμη και για την τοποθεσία του Ναού είναι αναρτημένη, σχισμένη και κατεστραμμένη, πάνω στην νότια είσοδο.

Θεωρούμε ότι λίγη περισσότερη ευαισθησία από τους όποιους υπεύθυνους, είτε αυτοί λέγονται τοπικοί άρχοντες, είτε λέγονται εκκλησιαστική επιτροπή, είτε τμήμα αρχαιοτήτων, για τα ιστορικά αλλά και θρησκευτικά μας μνημεία θα έκανε μόνο καλό.

Εκκλησία της Κύπρου - Αρχάγγελος Μιχαήλ, Παλαιά εκκλησία, Φρέναρος, Αμμόχωστος

Σε κεντρική τοποθεσία του χωριού Φρέναρος, το οποίο ανήκει στην επαρχία Αμμοχώστου και συγκαταλέγεται στα καλούμενα «Κοκκινοχώρια» και δίπλα από την νέα και επιβλητική εκκλησία του Αρχαγγέλου Μιχαήλ, υπάρχει μικρός και πολύ παλιός Ναός που είναι αφιερωμένος στον ίδιο Άγιο.

Πρόκειται για Ναό που οικοδομήθηκε πριν τον 12^ον αιώνα για να εξυπηρετήσει τις θρησκευτικές ανάγκες μικρού Φέουδου που υπήρχε στην περιοχή του σημερινού χωριού. Έχει κτιστεί με μαλακή, πορώδη και ασβεστολιθική πέτρα την οποία πελέκησαν σε μεγάλα τεμάχια. Στο πέρασμα των αιώνων έχει δεχθεί μεγάλες μετατροπές όχι μόνο κτιριακά αλλά και ιδιοκτησιακά, αφού κατά διαστήματα περνούσε από την Ελληνορθόδοξη στην Λατινική εκκλησία.

Ο αρχικός Ναός είχε σχήμα Σταυρού με τρούλο. Αργότερα οι ιδιοκτήτες του τον επέκτειναν προς δυτικά, κτίζοντας Νάρθηκα με τρούλο. Πολύ αργότερα έγινε ακόμη μία επέκταση προς τα δυτικά κτίζοντας ένα θολωτό πρόπυλο. Νέες είσοδοι ανοίχθηκαν και κάποιες άλλες έχουν κλείσει.

Σήμερα ο Ναός έχει 5 εισόδους. 3 στο νότιο τοίχο, 1 στον δυτικό και 1 στον βόρειο. Οι 3 σχηματίζονται από πελεκημένη ασβεστολιθική πέτρα και στο ανώφλι δημιουργούν οξυκόρυφο τόξο. Κλείνουν δε με πανέμορφες δίφυλλες και ξύλινες πόρτες.

Η 4^η σχηματίζεται από πελεκημένη ασβεστολιθική πέτρα, είναι ορθογώνια και ευθυτενής και κλείνει με μονόφυλλη και ξύλινη πόρτα. Ανοίγει δε μέσα στο Ιερό. Η 5^η σχηματίζεται σαν συνέχεια της εξωτερικής τοιχοποιίας και στο ανώφλι σχηματίζει καμαρωτό τόξο. Η ξύλινη πόρτα που την σκεπάζει ανοίγει μέσα στο καμπαναριό.

Το καμπαναριό ορθώνεται στην γωνία που σχηματίζουν με την ένωση τους ο νότιος με τον ανατολικό τοίχο και έχει οικοδομηθεί με την ίδια πέτρα όπως και ο υπόλοιπος Ναός, σε 3 επίπεδα πάνω από το γείσο της οροφής και φέρει περίτεχνα σκαλισμένα θρησκευτικά σύμβολα και μορφές.

Ολόκληρη η εξωτερική τοιχοποιία έχει αφεθεί όπως έχει οικοδομηθεί, σε αντίθεση με τον τρούλο του Ναού, τον τρούλο του Νάρθηκα και τον θόλο του πρόπυλου που έχουν καλυφθεί με ασβεστοκονίαμα, όπως επίσης έχει καλυφθεί και το επάνω μέρος της οροφής.

Ο μεσαιωνικός Ναός του Αρχαγγέλου Μιχαήλ, μαζί με τις επίσης μεσαιωνικές εκκλησίες Αγίου Ανδρόνικου και Αγίας Μαρίνας, οι οποίες απέχουν ελάχιστα η μία από την άλλη, θα μπορούσαν να αποτελέσουν ένα θαυμαστό και όμορφο προορισμό για κάθε επισκέπτη του νησιού. Οι εκκλησίες αυτές έχουν τόσα πολλά να μας «πουν» και τόσα πολλά να μας μάθουν για την ιστορία αυτού του Λαού.