https://www.ix-andromeda.com en-gb Tue, 07 Jul 2026 12:27:03 +0000 Tue, 07 Jul 2026 12:27:03 +0000 Elxis 4.6 240 https://www.ix-andromeda.com/media/images/logo_rss.png https://www.ix-andromeda.com Εξωκλήσια της Κύπρου - Άγιος Γεώργιος ο Μακρύς, Λάρνακα
Το εξωκλήσι Άγιος Γεώργιος ο Μακρύς βρίσκεται κτισμένο στην κορυφή χαμηλού υψώματος, από την οποία δεσπόζει από βόρεια των Αλυκών της Λάρνακας αλλά και μεγάλου μέρους των παλαιών συνοικιών της Σκάλας. Πρόκειται για μικρό Ναό ο οποίος μέχρι να πάρει την σημερινή μορφή του, έχει περάσει μέσα από πολλές βίαιες καταστροφές λόγω πειρατών, ανοικοδομήσεις, μετατροπές και ανακαινίσεις. Είναι Βυζαντινού ρυθμού και φέρει σχήμα συντετμημένου εγγεγραμμένου Σταυρού. Έχει οικοδομηθεί με πελεκημένους ασβεστολιθικούς πωρόλιθους και σκεπάζεται από κεραμίδια Βυζαντινού τύπου. Φέρει επιβλητικό τρούλο, πάνω στον οποίο υπάρχουν 4 παράθυρα φωτισμού. Σήμερα στον Ναό υπάρχουν 2 είσοδοι από μία στον δυτικό και νότιο τοίχο. Η είσοδος στον δυτικό τοίχο είναι ορθογώνια και ευθυτενής και κλείνει από δίφυλλη και ξύλινη πόρτα. Η είσοδος στον νότιο τοίχο σχηματίζεται από πελεκημένους ασβεστολιθικούς κύβους και στο ανώφλι σχηματίζει οξυκόρυφη καμάρα. Εσωτερικά η τοιχοποιία έχει καλυφθεί με γυψοκονίαμα, εκτός από το σημείο όπου υπάρχει νωπογραφία του Αγίου Γεωργίου. Το Ιερό χωρίζεται από το σώμα του Ναού από ξυλόγλυπτο τέμπλο, πάνω στο οποίο εμφανίζονται εικόνες από την Άμπελο αλλά και Χριστιανικές μορφές. Φέρει δε 6 φορητά εικονίσματα. Το προσωνύμιο "Μακρύς" ή "Μακρής" έχει δοθεί στον Άγιο Γεώργιο λόγω της μεγάλης απόστασης που είχε τότες από τις παλαιές συνοικίες της Λάρνακας, που ήταν η Σωτήρα και ο Άγιος Ιωάννης. Για τον αντίθετο ακριβώς λόγο έχει δοθεί σε μία άλλη εκκλησία της Λάρνακας, η οποία βρίσκεται πολύ κοντά στις δύο πιο πάνω συνοικίες, το προσωνύμιο "Άγιος Γεώργιος ο Κοντός". Γιατί όμως έχει κτιστεί από την αρχαιότητα στο συγκεκριμένο σημείο ένας Χριστιανικός Ναός, αφού η Λάρνακα βρισκόταν πολλά χιλιόμετρα μακρυά; Η Χριστιανική Αγιότητα του χώρου αρχινά πολλούς αιώνες πριν από το σήμερα, κάπου στον 7ον μ.χ. αιώνα, όταν στην κορυφή του μικρού υψώματος και σε πολύ μικρή απόσταση από το λεηλατημένο και ερειπωμένο Ιερό της Θεάς Άρτεμις, κτίζεται τρίκλιτη βασιλική η οποία με τη σειρά της λεηλατείται και καταστρέφεται εκ θεμελίων των 10ον μ.χ. αιώνα από τους πειρατές που ρήμαζαν τα νότια παράλια της Κύπρου. Στις αρχές του 13ου αιώνα, στην ίδια περιοχή κτίζεται οικισμός με το όνομα "Αγρίνου" και στην θέση της παλαιάς βασιλικής κτίζεται Ναός ο οποίος αφιερώνεται στον Άγιο Γεώργιο, ενώ οι κάτοικοι του ασχολούνται κυρίως με την συλλογή αλατιού από τις Αλυκές και το κυνήγι Αγρινών, που αφθονούσαν στα πευκοδάση που κάλυπταν τότε την περιοχή τους. Τον 15ον αιώνα, οι Ενετοί που αντικατέστησαν τους Φράγκους στις ανατολικές περιοχές του νησιού, ανάθεσαν στον Φεουδάρχη της Αραδίππου την εκμετάλλευση των Αλυκών, παραχωρώντας σε αυτόν τα τότε χωριά, Βούδας (Καλό Χωριό), Λειβάδια, Παναγία του Γεννάτου, Μενεού, Δρομολαξιά, Λάρνακα, Κίτι και τον Άγιο Γεώργιο της Άρπερας. Έτσι από τότες, μέχρι και σήμερα, οι Αραδιππιώτες θεωρούνται σαν οι κύριοι εκμεταλλευτές των Αλυκών και της συλλογής αλατιού από αυτές. Οι άνθρωποι που κατέφθαναν στις Αλυκές, είτε για να εργαστούν είτε για να αγοράσουν αλάτι, κατέληγαν στην αυλή του Ναού του Αγίου Γεωργίου, έτσι πολύ σύντομα ο Ναός επεκτάθηκε και μετατράπηκε σε Μονή. Εσωτερικά ολόκληρη η τοιχοποιία καλύπτεται από νωπογραφίες και στο δυτικό μέρος προστίθεται Νάρθηκας. Στις αρχές του 20ου αιώνα η Μονή εγκαταλείπεται από τους μοναχούς της και ερειπώνεται. Η αγάπη των Σκαλιωτών κράτησε όρθιο τον Ναό του Αγίου Γεωργίου, στον οποίο και έδωσε πλέον το προσωνύμιο "Μακρύς" και κατά εκατοντάδες κάθε μέρα τον επισκέπτονται συνεχίζοντας έτσι την μακραίωνη παράδοση τους. Στα χρόνια της Κυπριακής Δημοκρατίας, στον Ναό τελείται η τελευταία αναδόμηση του, στην οποία αφαιρείται από τα δυτικά ο Νάρθηκας, κλείνουν 2 είσοδοι και κατεδαφίζονται τα κελιά. Έτσι σήμερα αν επισκεφτείτε τον Άγιο Γεώργιο τον Μακρύ, θα δείτε ένα υπέροχο Βυζαντινό οικοδόμημα. Ο Ναός είναι πάντοτε ανοικτός και αλίμονο αν φεύγοντας δεν σβήσετε τα κεριά που θα έχετε ανάψει. Κατά την δική μας επίσκεψη το Μανουάλι ήταν γεμάτο από αναμμένα κεριά, ενώ ο κόσμος πηγαινοερχόταν συνέχεια για να προσκυνήσει. ]]> https://www.ix-andromeda.com/en/larnaca/agios-georgios-makrus-larnaka.html https://www.ix-andromeda.com/en/larnaca/agios-georgios-makrus-larnaka.html Wed, 13 Mar 2019 13:38:43 +0000 Τοποθεσίες της Κύπρου - Καταρράκτες - Καταρράκτες των Παραδεισίων, Τρόζενα, Λεμεσός
Ταξιδεύοντας στο μικρό και εγκαταλελειμμένο χωριό Τρόζενα, το οποίο συναντούμε στο γεωγραφικό σύνορο των επαρχιών Λεμεσού και Πάφου και που διοικητικά ανήκει στη Λεμεσό, εκτός από την παλαιά εκκλησία του Αγίου Γεωργίου, το κεφαλόβρυσο της Τρόζενας, τα ερείπια των σπιτιών του χωριού, που τριγυρίζοντας ανάμεσα τους θα διαπιστώσετε ότι οι κάτοικοι τους έφυγαν πολύ βιαστικά αφήνοντας προσωπικά και οικιακά αντικείμενα πίσω τους, θα μπορέσετε να δείτε την πανέμορφη κοιλάδα του τοπικού ποταμού η οποία καλύπτεται πλήρως από υδροχαρή δέντρα και φυτά . Εκτός από τα πιο πάνω, θα μπορέσετε να δείτε επίσης μία από τις μοναδικές και πρωτοποριακές κατασκευές που άφησαν πίσω τους οι Άγγλοι κατακτητές και που δεν είναι άλλη από την σιδερένια γέφυρα της Τρόζενας. Επίσης θα διαπιστώσετε ότι παρόλο που οι κάτοικοι του χωριού το εγκατέλειπαν μόλις πριν μερικές δεκάδες χρόνια, λόγω της έλλειψις δομών, μεταφέροντας τις οικογένειες τους στο κοντινό χωριό Άρσος, ελπίζοντας σε μία καλύτερη ζωή και πιο εύκολη διαβίωση, η άγρια φύση κάλυψε σχεδόν τα πάντα που ο άνθρωπος της είχε "αρπάξει", μεταμορφώνοντας το τοπίο σε πραγματικό επίγειο παράδεισο. Οι ανατολικές περιοχές του χωριού που περικλείονται από την Γεροβάσα, το Κιδάσι, τον Άγιο Νικόλαο, το Άρσος, την Μαλλιά και την Δωρά, λόγω της σύστασης του εδάφους τους, είχαν επιλεγεί από την αρχαιότητα να μετατραπούν σε αμπελώνες. Εκατοντάδες χιλιάδες εκτάρια ήπιων πλαγιών μεταμορφώθηκαν από τον άνθρωπο σε γλυκήκαρπους αμπελώνες αφού πρώτα κατασκευάστηκαν εκατοντάδες χιλιόμετρα ξερολιθιών. Όλη αυτή η περιοχή, σε περιόδους με βροχές, μετατρέπεται σε έναν τεράστιο αποταμιευτικό "σφουγγάρι". Απορροφά τεράστιες ποσότητες νερού, το οποίο στην συνέχεια και μέσα από υπόγεια μικρά και σχεδόν επιφανειακά υδροφόρα στρώματα εξέρχεται από το έδαφος μέσω του κεφαλόβρυσου, το οποίο υπάρχει 50 μέτρα ανατολικά από την εκκλησία Αγίου Γεωργίου. Αυτό το κεφαλόβρυσο, σε περιόδους με πολυομβρία, δεν είναι αρκετό για να χωρέσει όλη την ποσότητα του νερού για να εξέλθει από τα ασβεστολιθικά πετρώματα, με αποτέλεσμα να δημιουργούνται στις ήπιες πλαγιές χιλιάδες μικρές πηγές. Το νερό από τις πηγές, ακολουθώντας το ανάγλυφο του εδάφους καταλήγει στο χαμηλότερο σημείο των λόφων όπου και σχηματίζει πρόσκαιρα έναν πολύ αγριεμένο χείμαρρο. Το νερό του ποταμού ενώνεται με αυτό του κεφαλόβρυσου και από εκεί και αφού διανύσει απόσταση 80 μέτρων κατακρημνίζεται από τεράστιο ασβεστολιθικό βράχο το ύψος του οποίου είναι 110 μέτρα, σχηματίζοντας έτσι δεκάδες εντυπωσιακούς καταρράκτες, μετατρέποντας το ήδη παραδείσιο τοπίο σε εξωπραγματικό. Οι καταρράκτες των Παραδεισίων, όπως τους έχουν ονομάσει, αποτελούν μοναδικό φαινόμενο, πολύ πρόσκαιρο και θα πρέπει να θεωρήσεις τον εαυτό σου πολύ τυχερό αν καταφέρεις να τους δεις. Τον Ιανουάριο και Φεβρουάριο του 2019, λόγω των πολύ έντονων και παρατεταμένων βροχών στην περιοχή της Τρόζενας, οι καταρράκτες είναι ορατοί για 35 μέρες και υπολογίζεται ότι θα είναι για πολλές ακόμη. Αν ταξιδεύετε από την Πάφο προς τον Άγιο Νικόλαο ή αντίστροφα, κάντε τον κόπο και διανύστε την απόσταση των 5 χιλιομέτρων που απαιτείται για να φθάσετε στην Τρόζενα και στους καταρράκτες, μέσω του παλιού χωριού "Κιδάσι". Ο δρόμος είναι σχετικά καλός, εκτός και αν υπάρξουν κατολισθήσεις. Αξίζουν μια επίσκεψη. ]]> https://www.ix-andromeda.com/en/lemesos/katarraktes-ton-paradeision-trozena.html https://www.ix-andromeda.com/en/lemesos/katarraktes-ton-paradeision-trozena.html Tue, 12 Feb 2019 14:43:57 +0000 Γεφύρια της Κύπρου - Παλαιό Γεφύρι Ασγάτας, Ασγάτα, Λεμεσός
Στο νησί της Κύπρου και όταν ο άνθρωπος κατάφερε να διαπλεύσει την θρυλική θάλασσα και να πατήσει στις πάντα φιλόξενες ακτές της, παρουσιάστηκε η ανάγκη να γεφυρωθούν πολλοί, μικροί και μεγάλοι ποταμοί για να μπορέσει να επεκταθεί στην ενδοχώρα. Έτσι κατά την Ρωμαϊκή περίοδο, βλέπουμε να δημιουργείται στο νησί ένα άρτιο οδικό δίκτυο στο οποίο περιλαμβάνονταν λιθόστρωτοι δρόμοι και ξύλινα γεφύρια. Στην Βυζαντινοί περίοδο που ακολούθησε την Ρωμαϊκή, στο νησί για περισσότερα από 800 χρόνια επικράτησε μία ασαφής κατάσταση στις παράλιες περιοχές όπου το νησί μοιραζόταν μεταξύ των Αιγυπτίων και των Βυζαντινών, την ίδια ώρα που η ενδοχώρα μαστιζόταν από τους πειρατές. Το Ρωμαϊκό οδικό δίκτυο παραμελήθηκε και με την πάροδο του χρόνου εξαφανίστηκε. Την Βυζαντινή περίοδο, διαδέχθηκε η Φραγκοκρατία κατά την οποία γεφυρώνονται πολλοί μεγάλοι ποταμοί, κυρίως στις ορεινές περιοχές του νησιού με σκοπό να διακινούνται πιο εύκολα και πιο γρήγορα οι μεταλλωρύχοι αλλά και οι έμποροι. Κτίζονται πέτρινα γεφύρια με 1, 2 ή και 3 τόξα. Τα περισσότερα από αυτά τα συναντούμε στην επαρχία Πάφου. Την Φραγκοκρατία διαδέχθηκε η Τουρκοκρατία η οποία στα 371 χρόνια που επικράτησε στο νησί, αποδείχθηκε η πιο σκληρή και στείρα κατοχή που είχε ποτέ επιβληθεί στο νησί. Χιλιάδες ιστορικά μνημεία καταστρέφονται απλά και μόνο γιατί ήταν Φράγκικα ή Χριστιανικά. Με το τέλος της Τουρκοκρατιας και την εμφάνιση των Άγγλων στην Κύπρο, άρχισε μια νέα εποχή στην οδοποιία και στην γεφύρωση των ποταμών του νησιού. Γεφυρώνονται όλοι οι ποταμοί και τα αργάκια του νησιού την ίδια ώρα οι πόλεις συνδέονται μεταξύ τους με ασφαλτοστρωμένους δρόμους (σιερόστρατες). Κτίζονται χιλιάδες πέτρινα γεφύρια, κυρίως με πελεκημένους ασβεστολιθικούς κύβους καθώς και με κροκάλες. Στο χωριό Ασγάτα, που βρίσκεται στην επαρχία Λεμεσού, βρίσκεται ένα από αυτά τα πέτρινα γεφύρια. Πρόκειται για γεφύρι ενός ημικυκλικού τόξου το οποίο γεφυρώνει τον ποταμό της Αγίας Μαρίνας (παραπόταμος του Βασιλικού) στην τοποθεσία "Χαρτζιή", όπου εκεί βρίσκονταν μεγάλα μεταλλωρυχεία, και τα οποία σήμερα είναι γνωστά σαν "μεταλλωρυχεία Καλαβασού". Κτίζεται το 1937 και σε μια περίοδο που η εξόρυξη μεταλλεύματος στην περιοχή βρίσκεται σε μεγάλη έξαρση λόγω της ανάγκης των Άγγλων σε χαλκό και χρυσό. Ταυτόχρονα με το γεφύρι, κτίζονται και κάποια άλλα μικρότερα για να γεφυρωθούν αργάκια όπως το "βαθύ αργάκι". Η γεφύρωση των ποταμών συνέτεινε έτσι ώστε σε πολύ λίγο χρόνο, η Ασγάτα από ένα μικρό χωριό στο οποίο κατοικούσαν μερικές δεκάδες γεωργοί, να μετατραπεί σε μια μικρη πολίχνη, οι κάτοικοι της οποίας ασχολούνταν κυρίως με την μεταλλουργεία και την γεωργία. Το γεφύρι βρίσκεται βορειοδυτικά από τον παλαιό πυρήνα του χωριού και δίπλα από τον δρόμο Ασγάτα - Βάσα Κοιλανίου. Όταν το 1960 η Κύπρος για πρώτη φορά στην ιστορία της "ανάπνεε" αέρα ελευθερίας, αυτά τα πέτρινα γεφύρια πέρασαν στην αχρησία και στην θέση τους κτίστηκαν άλλα με μπετόν, κατατάσσοντας τα παλαιά στο χρονοντούλαπο της ιστορίας, αφήνοντας τα ταυτόχρονα έρμαιο των καιρικών συνθηκών, ωσότου καταρρεύσουν. ]]> https://www.ix-andromeda.com/en/lemesos/palaio-gephuri-asgatas.html https://www.ix-andromeda.com/en/lemesos/palaio-gephuri-asgatas.html Thu, 24 Jan 2019 13:59:33 +0000 Μοναστήρια της Κύπρου - Ιερά Μονή Αγίου Νικολάου, Γερακιές, Μαραθάσα, Λευκωσία
Ήταν το 1285 μ.χ. όταν ο Καλαβούν, ο σουλτάνος των Μαμελούκων, κατάφερε να σκορπίσει στους 4 ανέμους τις στρατιές των Σταυροφόρων, καταλαμβάνοντας την μία μετά την άλλη τις Φράγκικες πόλεις. Πολλοί από αυτούς που γλύτωσαν από τις σφαγές, κατέφυγαν στην Κύπρο. Ανάμεσα τους και σημαντικός αριθμός Ορθόδοξων Ιερωμένων. Πολλοί από αυτούς τους Ιερείς, φθάνοντας στο νησί, προχώρησαν στην ενδοχώρα ψάχνοντας να βρουν τόπο που θα τους παρείχε την απαραίτητη ασφάλεια, μακριά από τις ακτές της Κύπρου οι οποίες δέχονταν επιδρομές από τους πειρατές, για να εξασκούν ελεύθερα τα Θρησκευτικά τους καθήκοντα. Φθάνοντας στης περιοχή του σημερινού χωριού Γερακιές, το οποίο βρίσκεται κτισμένο σε μια πολύ καλά κρυμμένη, επικλινή, καταπράσινη και αμφιθεατρική πλαγιά, έκτισαν πολλούς μικρούς οικισμούς και στο πιο ψηλό σημείο της πλαγιάς, έκτισαν Ναό τον οποίο και αφιέρωσαν στον Άγιο Νικόλαο. Ο Ναός στην συνέχεια αποτέλεσε το Καθολικό μεγάλης Μοναστικής κοινότητας. Στα σημερινά χρόνια, η ίδια ακριβώς τακτική της οικοδόμησης μικρών μοναστικών οικισμών, οι οποίοι πλαισιώνουν μία μεγάλη Μονή, το βλέπουμε να πραγματοποιείται στην Ιερά Μονή Μαχαιρά. Η Μονή Αγίου Νικολάου, το Καθολικό, οι Ιερατικοί οικισμοί καθώς και οι μικροί Ναοί που βρίσκονταν σε αυτούς, καταστρέφονται από τους Οθωμανούς Τούρκους, όταν στα τέλη του 16ου αιώνα εισέβαλαν στο νησί εκτοπίζοντας ταυτόχρονα τους Ενετούς και τους Φράγκους. Τον 18ον αιώνα, ο Ναός ξανακτίζεται στα ερείπια του παλαιού, με πέτρα Τροόδους αλλά πολύ πιο μικρός από τον πρώτο. Κτίζεται στο πρότυπο που χρησιμοποιήθηκε για όλους τους Ναούς που οικοδομήθηκαν εκείνη την εποχή στην περιοχή του Τροόδους, που ήθελε τους Ναούς να αποτελούνται από ένα επιμήκη και ορθογώνιο κτίσμα σαν στοά, χωρίς καμπαναριό, δίκλιτο, ξυλόστεγο και κεραμοσκεπή. Ο Ναός είναι πάντοτε κλειστός και βρίσκεται υπό την προστασία του Τμήματος Αρχαιοτήτων του νησιού. ]]> https://www.ix-andromeda.com/en/nicosia/iera-mone-agiou-nikolaou-gerakies.html https://www.ix-andromeda.com/en/nicosia/iera-mone-agiou-nikolaou-gerakies.html Wed, 09 Jan 2019 14:01:06 +0000 Τοποθεσίες της Κύπρου - Σημεία Θέας - Σημείο Θέας Άγιος Κωνσταντίνος, Άρσος, Λεμεσός
Όταν ακόμη η Κύπρος αναδυόταν μέσα από τα βαθυγάλαζα νερά της Μεσογείου, κανένας Θεός δεν ήξερε πόσο μεγάλη ή πόσο μικρή θα ήταν. Κανένας Θεός δεν ήξερε αν θα αποκτούσε ζωή και πιο πολύ κανείς τους δεν ήξερε αν θα την κατοικούσε ο άνθρωπος. Εκείνο όμως που όλοι ήξεραν ήταν, πως αυτή θα αποκτούσε μία σπάνια ομορφιά, που όμοια της δεν θα υπήρχε πουθενά αλλού και τα βουνά όπως και οι θάλασσες της, θα έκρυβαν αμύθητους θησαυρούς, οι οποίοι θα ήταν η αιτία και η αφορμή για να την κρατούν για πάντα σκλάβα. Όταν οι θάλασσες της Κύπρου, γέννησαν την Θεά της Ομορφιάς και του Έρωτα, την Κύπριδα Αφροδίτη, οι τότε λιγοστοί κάτοικοι του νησιού, την πίστεψαν, την Θεοποίησαν και την αγάπησαν όπως δεν αγάπησε κανένας άλλος Λαός τους Θεούς του, γι αυτό και η Θεά προίκισε το νησί με ότι πιο σπάνιο και όμορφο υπήρχε στο πλανήτη. Διαμόρφωσε τις ακτές του νησιού σαν σε δαντέλα και τοποθέτησε σε αυτές πότε ξανθές ακρογιαλιές και πότε γκρίζες και ενίοτε πλαισιώνοντας τες με κατακόρυφες ακτές για να μπορεί να κρύβεται από τα περίεργα βλέμματα των άλλων Θεών. Δημιούργησε πανύψηλες βουνοκορφές, που αφού τις κάλυψε με σπάνια και μοναδικά άνθη και φυτά, άφησε την βροχή να τις χαράξει με βαθιές και βαθύσκιωτες ρεματιές μέσα στις οποίες το νερό, πότε αγριεμένο και πότε τόσο ήρεμο που δεν το ακούς καν, κυλούσε προς την ολοκλήρωση του κύκλου του. Μία από αυτές, τις σπάνιες και πανέμορφες βουνοκορφές, βρίσκεται ανάμεσα στο χωριό της επαρχίας Λεμεσού που λέγεται Άρσος και στο χωριό της Πάφου που λέγεται Άγιος Νικόλαος. Το πιο ψηλό σημείο της, λέγεται "Άγιος Κωνσταντίνος" και αυτό γιατί από τα πολύ παλιά χρόνια, στην τοποθεσία υπήρχε ξωκλήσι αφιερωμένο στον αναφερόμενο Άγιο και το οποίο είχε καταστραφεί εκ θεμελίων, από Οθωμανούς κατοίκους των κοντινών σε αυτό χωριών. Στο ίδιο σημείο σήμερα, ο άνθρωπος, έφτιαξε μικρό προσκυνητάρι και ένα ξύλινο κιόσκι από το οποίο ο επισκέπτης μπορεί να δει και να μελετήσει την κοιλάδα του Διαρίζου καθώς και τα 7 από τα 14 χωριά που έχουν κτιστεί μέσα σε αυτήν την κοιλάδα, όπως είναι ο Άγιος Νικόλαος, Τα Μέσανα, η Αρμίνου, η Σαλαμιού, η Φιλούσα, οι Κέδαρες και το Πραιτώρι. Από το σημείο θέας "Άγιος Κωνσταντίνος" αν η ατμόσφαιρα είναι καθαρή θα μπορέσετε να δείτε και τα Βουνά της Μαραθάσας (Κύκκου), την βουνοκορφή Θρονί αλλά και πολύ μεγάλο μέρος από το πανέμορφο δάσος της Πάφου, γι αυτό αν ταξιδεύετε από το Άρσος προς τον Άγιο Νικόλαο ή από την περιοχή των Πλατρών προς Πάφο μέσω του Αγίου Νικολάου, μην αμελήσετε να επισκεφτείτε το σημείο θέας. Θα σας εντυπωσιάσει. Μνήμες που σχετίζονται με το σημείο θέας και το Προσκυνητάρι του Αγίου Κωνσταντίνου: Kiki Georgiou Vironos: "Στα μαθητικά μας χρόνια περπατούσαμε από το σχολείο μας στο Αρσος, μέχρι τον Άγιο Κωνσταντίνο. Ψυχαγωγία και μάθημα για την πέμπτη και έκτη τάξη δημοτικού...άνοιξη και η φύση στις δόξες της. Σε αυτό το σημείο είναι τα σύνορα Λεμεσού - Πάφου!! Απαραίτητο και το άναμμα στο καντήλι του Αγίου." ]]> https://www.ix-andromeda.com/en/lemesos/semeio-theas-agios-konstantinos-arsos.html https://www.ix-andromeda.com/en/lemesos/semeio-theas-agios-konstantinos-arsos.html Mon, 17 Dec 2018 14:10:52 +0000 Τοποθεσίες της Κύπρου - Το Θρονί Της Παναγίας, Μυλικούρι, Κύκκος, Λευκωσία
Όταν οι Αχαιοί είχαν εποικίσει το νησί της Αφροδίτης, την Κύπρο, τα Όρη που ονομάστηκαν αρχικά Ακάμας και πολύ αργότερα Τρόοδος, αποτελούσαν τόποι όπου τους επισκέπτονταν οι βασιλείς με σκοπό να κυνηγήσουν αγριογούρουνα και ελάφια. Αγαπημένη βουνοκορφή για τους βασιλείς της Πάφου ήταν αυτή που σήμερα ονομάζεται Θρονί. Το πυκνό και με πανύψηλα δέντρα δάσος που κάλυπτε αυτή την βουνοκορφή, οι πολλές και με καθάριο νερό πηγές που ανάβλυζαν από τα σπλάχνα του βουνού αλλά και το πλούσιο θήραμα που κρυβόταν στις επικλινείς πλαγιές του, ανάγκαζε τους βασιλιάδες να το επισκέπτονται και να παραμένουν στην περιοχή για πολύ μεγάλα χρονικά διαστήματα. Για καλύτερη προστασία από τους εχθρούς τους, στην πολύ δύσβατη κορυφή του Όρους είχαν δημιουργήσει ξύλινο παρατηρητήριο από το οποίο έλεγχαν ολόκληρη την περιοχή μέχρι την κορυφή Όλυμπος στα ανατολικά, τον κόλπο των Σόλων στα βόρεια και μέχρι τα παράλια της Πάφου στο δυτικά. Κατά την περίοδο των Βυζαντινών, τα όρη αυτά αποτέλεσαν τόπο όπου επέλεξε ο Όσιος Ησαΐας για να ασκητεύει αλλά και ο διοικητής του νησιού, Mανουήλ Bουτομίτης για να κυνηγά. Μετά από κάποια θαυμαστά γεγονότα, που συνέβησαν μετά την τυχαία συνάντηση των δύο, ο αυτοκράτορας του Βυζαντίου χρηματοδότησε την ίδρυση μοναστηριού αλλά και δώρησε σε αυτό την εικόνα της Παναγίας της Κυκκώτισσας η οποία ήταν έργο του Ευαγγελιστή Λουκά. Το μοναστήρι αυτό και η Άγια εικόνα της Παναγίας, έμελλε να διαδραματίσουν μεγάλο ρόλο στην πρόοδο και την προστασία του τόπου και του λαού, τόσο κατά την Φραγκοκρατία όσο και αργότερα στα χρόνια της Τουρκοκρατιας. Από την αρχαιότητα η Παναγία η Κυκκώτισσα είχε ονομαστεί από τον Λαό σαν η Παναγία της βροχής και κατά χιλιάδες ανηφόριζαν στα βουνά του Κύκκου για να λάβουν μέρος σε λιτανείες οι οποίες γίνονταν με σκοπό να τερματιστούν τα συνεχόμενα άνομβρα χρόνια. Κλήρος και Λαός με την εικόνα της Παναγίας στα χέρια, πορεύονταν μέσω ενός πολύ στενού και πολύ επικίνδυνου μονοπατιού, προς την κορυφή του όρους όπου εκεί τοποθετούσαν σε πέτρα (θρόνο) την εικόνα και όλοι μαζί προσεύχονταν, ζητώντας από την Παναγία να μεσολαβήσει για τερματισμό της ανομβρίας. Έτσι από τότες η κορυφή ονομάστηκε "θρονί της Παναγίας". Πολύ αργότερα και στα τέλη του 20ου αιώνα, στο θρονί μεταφέρθηκε ένα τεραστίων διαστάσεων χάλκινο άγαλμα του πρώτου προέδρου της νεοσύστατης τότε Κυπριακής Δημοκρατίας, το οποίο και στήθηκε σε πλατεία που δημιουργήθηκε για τον σκοπό αυτό, ενώ λίγα μέτρα πιο χαμηλά από το ψηλότερο σημείο της κορυφής ενταφιάστηκε μετά τον θάνατο του ο Μακάριος μετά από δική του επιθυμία. Στο σημείο όπου παλαιά τοποθετούσαν την εικόνα της Παναγίας έκτισαν έναν τεράστιο οκτάγωνο Ναόσχημο μνημείο, στο οποίο ο επισκέπτης και ο προσκυνητής θα φθάσει μέσω 2 πλακοστρωμένων διαδρόμων τους οποίους πλαισιώνουν δεκάδες ψηφιδωτές εικόνες Αγίων. Στο θρονί της Παναγίας καταφθάνουν επισκέπτες και προσκυνητές από όλο τον κόσμο, οι οποίοι στην συντριπτική πλειοψηφία τους, θεωρούν ότι στο υπέρλαμπρο Μνημείο έχει ταφεί ο Αρχιεπίσκοπος Μακάριος ο 3ος. Αυτό είναι μία λάθος αντίληψη η οποία πιθανόν να προέρχεται από λανθασμένη πληροφόρηση. (Ρωτήσαμε 50 ντόπιους και ξένους επισκέπτες και οι 38 είχαν λάθος αντίληψη της πραγματικότητας)  Πρέπει οι αρχές είτε αυτές είναι πολιτικές είτε είναι θρησκευτικές να ξεκαθαρίσουν το θέμα, ότι άλλο είναι ο τάφος του Μακαρίου και άλλο το Θρονί της Παναγίας. ]]> https://www.ix-andromeda.com/en/nicosia/throni-tes-panagias-mulikouri-kukkos.html https://www.ix-andromeda.com/en/nicosia/throni-tes-panagias-mulikouri-kukkos.html Thu, 06 Dec 2018 13:51:00 +0000 Εκκλησία της Κύπρου - Εκκλησία Αγίου Μάμαντος, Κοράκου, Σολέα, Λευκωσία
Ανάμεσα σε γραφικές γειτονιές και στο κέντρο του παλαιού πυρήνα του χωριού Κοράκου, το οποίο συναντάμε στην επαρχία Λευκωσίας και στην πανέμορφη κοιλάδα της Σολέας, υπάρχει Ναός ο οποίος είναι αφιερωμένος στον Άγιο Μάμα. Πρόκειται για Ναό οποίος έχει κτιστεί στα τέλη του 17ου αιώνα, με ακατέργαστη πέτρα της περιοχής, είναι μονόκλιτος, ορθογώνιος, επιμήκης και φέρει δίρριχτη, έντονα οξυκόρυφη, ξύλινη και κεραμοσκεπή στέγη. Τα κεραμίδια είναι επίπεδα, αγκιστρωτά. Η οικοδόμηση του με ακατέργαστες πέτρες είχε σαν αποτέλεσμα να δημιουργηθεί μεγάλος αρμός ο οποίος έχει γεμίσει με κεραμικούς σχιστόλιθους. Φέρει 3 εισόδους, από μία στον βόρειο, δυτικό και νότιο τοίχο. Και οι 3 είσοδοι κλείνουν με ξύλινες και δίφυλλες πόρτες. Λόγω του ότι ο Ναός έχει οικοδομηθεί στα χρόνια της Τουρκοκρατίας δεν φέρει καμπαναριό αλλά πολύ αργότερα έχει προστεθεί στον ανατολικό τοίχο ξύλινος πυλώνας, από τον οποίο κρέμεται μία χειροκίνητη καμπάνα. Εσωτερικά η τοιχοποιία έχει καλυφθεί με ασβεστοκονίαμα και το Ιερό χωρίζεται με ξύλινο τέμπλο, το οποίο φέρει 4 φορητά εικονίσματα. Το δάπεδο είναι καλυμμένο με τετραγωνισμένες πλάκες Κυπριακού μαρμάρου. Ο Ναός στην αρχική του μορφή φαίνεται να έφερε μικρό ξύλινο γυναικωνίτη, ο οποίος θα έχει ξηλωθεί αργότερα και μετά το τέλος της Τουρκοκρατίας. Η ξύλινη στέγη έχει επιδιορθωθεί και τα κεραμίδια έχουν αντικατασταθεί σχεδόν όλα. Ο περιβάλλων χώρος του Ναού καθώς και η πλατεία του χωριού έχουν εξωραϊστεί και διαμορφωθεί από τον σύνδεσμο αποδήμων της Κοράκου. Ο Ναός είναι πάντοτε ανοικτός. ]]> https://www.ix-andromeda.com/en/nicosia/ekklesia-agiou-mamantos-korakou.html https://www.ix-andromeda.com/en/nicosia/ekklesia-agiou-mamantos-korakou.html Fri, 30 Nov 2018 13:40:22 +0000 Τοποθεσίες της Κύπρου - Βρύσες - Μεσαιωνική Στέρνα, Απαισιά, Λεμεσός
Σε όλα τα Μεσογειακά κράτη και πιο πολύ στα νησιώτικα, ήδη από την αρχαιότητα υπήρχε η ανάγκη λόγω των συχνών παρατεταμένων άνομβρων ετών, για αποθήκευση πόσιμου νερού. Η ανάγκη αυτή, οδήγησε τον άνθρωπο να κατασκευάσει υπόγειες ή επιφανειακές δεξαμενές νερού. Οι Βυζαντινοί, τον 4ον μ.χ. αιώνα, χρησιμοποίησαν την Ρωμαϊκή τεχνογνωσία στα θέματα των αρδευτικών συστημάτων και εξέλιξαν την απλή δεξαμενή νερού, στην γνωστή Στέρνα, η οποία δεν αποθήκευε μόνο το νερό αλλά μέσα από ένα σύστημα παραδεξαμενών, το καθάριζε και από τυχόν ακαθαρσίες. Στο νησί της Κύπρου, όπου τα συνεχή άνομβρα χρόνια ήταν και είναι πολύ συνηθισμένο φαινόμενο, οι Βυζαντινοί τον 7ον αιώνα είχαν δημιουργήσει ένα πρωτοποριακό για την εποχή του έργο μεταφοράς νερού προς τους οικισμούς που βρίσκονταν δυτικά της Λάρνακας. Δημιούργησαν ένα δίκτυο υπόγειων, λαξευτών και συγκοινωνούντων δεξαμενών (πηγαδιών), το οποίο ξεκινούσε από περιοχή δυτικά του Καλού Χωριού Λάρνακας  και κατέληγε στην Δρομολαξιά. Το νερό διοχετευόταν στο σύστημα από τον ποταμό Τρέμιθο. Αυτό το σύστημα δεξαμενών των Βυζαντινών, χρησιμοποίησαν αιώνες αργότερα οι Οθωμανοί Τούρκοι για να υδροδοτήσουν την Τούρκικη περιοχή της Λάρνακας, την Σκάλα, αφού πρώτα έκτισαν το υδραγωγείο που μέχρι σήμερα είναι γνωστό σαν "Υδραγωγείο Αμπού Μπεκίρ Πασά". Στο χωριό Απαισιά, το οποίο συναντούμε στην επαρχία Λεμεσού, υπάρχει μία υπόγεια, θολωτή και πετρόκτιστη Στέρνα η οποία χαρακτηρίζεται σαν "Ενετική". Φυσικά αυτό δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα, αφού στην περιοχή υπήρχαν μεγάλα Φέουδα των Φράγκων οι οποίοι εκμεταλεύονταν τις τεράστιες φυτείες χαρουπιών, ακόμη και όταν είχε διαφανεί ότι η Οθωμανική Αυτοκρατορία θα έστρεφε την προσοχή της στην Κύπρου. Πρόκειται για ένα πολύ όμορφο κτίσμα το οποίο αποτελείται από μία στενή λωρίδα γης η οποία επεκτείνεται στα 200 μέτρα και η οποία περιβάλλεται από σημηντήρι με ύψος έως και 1 μέτρο, της οποία ο σκοπός ήταν να συλλέγει το βρόχινο νερό και να το οδηγεί στην παραδεξαμενή της Στέρνας. Εκεί γινόταν ο καθαρισμός του βρόχινου νερού από ξένα σώματα και μέσα από κρουνό που βρισκόταν στο πάνω μέρος της παραδεξαμενής οδηγείτο στην κυρίως δεξαμενή, η οποία ήταν υπόγεια, πετρόκτιστη και εσωτερικά στεγανοποιημένη με ειδικό κονίαμα. Αν το νερό ήταν περισσότερο από ότι θα μπορούσε να χωρέσει στην Στέρνα, αυτό εξερχόταν από άλλο κρουνό ο οποίος τοποθετείτο στο μεγαλύτερο ύψος του τόξου που σχημάτιζε η θολωτή στέγη. Στο κέντρο της στέγης υπήρχε μεγάλο άνοιγμα το οποίο χρησιμοποιούσαν εκείνοι που θα έμπαιναν στο εσωτερικό για να συντηρήσουν τα τοιχώματα, αλλά και οι κάτοικοι του χωριού για να προμηθευτούν νερό για τα σπίτια τους. Την ίδια τεχνική που εφάρμοσαν οι Βυζαντινοί στην κατασκευή της Στέρνας, χρησιμοποίησαν αιώνες μετά οι άνθρωποι για την κατασκευή των αποχετευτικών οικιακών συστημάτων, τα οποία είναι γνωστά σαν "σηπτικοί λάκκοι". ]]> https://www.ix-andromeda.com/en/lemesos/mesaionike-sterna-apaisia-lemesos.html https://www.ix-andromeda.com/en/lemesos/mesaionike-sterna-apaisia-lemesos.html Mon, 26 Nov 2018 15:24:14 +0000 Μονοπάτι μελέτης της φύσης Παυλιάς - Δύο Μούττες, Κιόνια, Μαχαιράς, Λευκωσία
Η κορυφή Κιόνια, με ύψος 1448 μέτρα από την επιφάνεια της θάλασσας, δεσπόζει μεγάλου μέρους των βόρειων, ανατολικών και νότιων περιοχών του νησιού της Κύπρου και οι πλαγιές της αποτελούν την κοιλάδα απορροής μεγάλων ποταμών όπως ο Πεδιαίος και ο Γυαλιάς. Στο ψηλότερο σημείο υπάρχει παρατηρητήριο του τμήματος δασών και μόλις 180 μέτρα πιο χαμηλά ο εκδρομικός χώρος "Κιόνια", στον οποίο έχει την αφετηρία του το γραμμικό μονοπάτι μελέτης της φύσης "Κιόνια - Προφήτης Ηλίας", ενώ σε απόσταση ίση με 1200 μέτρα από τον εκδρομικό χώρο και με κατεύθυνση την Ιερά Μονή Μαχαιρά, υπάρχει η αφετηρία του επίσης γραμμικού μονοπατιού "Κακοκέφαλος - Μάντρα του Καμπιού". Στα 500 μέτρα προς την ίδια κατεύθυνση υπάρχει η αφετηρία ακόμη ενός μονοπατιού, μέσα από το οποίο και σε 10 λεπτά πεζοπορίας θα φθάσετε στο σημείο θέας "Κακκέφαλος". Η θέα από αυτό το σημείο είναι πραγματικά μοναδική και θα μπορέσετε να δείτε αλλά και νιώσετε την άγρια ομορφιά του τοπίου, το οποίο για να διαμορφωθεί με τόσο βαθιές και με κατακόρυφες πλαγιές ρεματιές, έχει δεχθεί την πίεση από τις πιο βίαιες δυνάμεις της Κυπριακής φύσης. Στα 1100 μέτρα από τον εκδρομικό χώρο αλλά αυτή τη φορά από την αντίθετη κατεύθυνση και προς το χωριό Βαβατσινιά, τους λάτρεις των μονοπατιών μελέτης της φύσης θα τους περιμένει μία πολύ μεγάλη και ευχάριστη ταυτόχρονα έκπληξη. Ένα αρχαίο μονοπάτι, το οποίο είχε διαμορφώσει η ανάγκη για πόσιμο νερό της πανίδας του νησιού και το οποίο οδηγούσε τα ζώα στην πηγή της Τζεραμίας, έχει επεκταθεί και έχει διαμορφωθεί κατάλληλα από το τμήμα δασών του νησιού με σκοπό οι πεζοπόροι και οι λάτρεις της φύσης να έχουν πρόσβαση προς τις "δίδυμες αδελφές" ή όπως ονομάζονται "Δύο Μούττες". Από την αφετηρία μέχρι τα 950 πρώτα μέτρα το μονοπάτι είναι γραμμικό και στην συνέχεια εξελίσσεται σε κυκλικό, με δύο προεκτάσεις προς τις δύο Μούττες και στα εκεί σημεία θέας. Η ολική απόσταση είναι 3 χιλιόμετρα και 750 μέτρα. Στην πορεία θα μπορέσετε να δείτε ένα αρχαίο καμίνι, την φυσική και εντυπωσιακή πηγή νερού της Τζεραμίας, πολλά σημεία θέας και εκατοντάδες είδη της χλωρίδας και πανίδας της περιοχής, την ίδια ώρα που σε όλη την διαδρομή θα σας "παρακολουθούν" σαν άγρυπνοι φρουροί, το παρατηρητήριο Κιονιών και το σημείο θέας στη κορυφή του Κακοκέφαλου. Δεν θα βρείτε ιδιαίτερες δυσκολίες ή μεγάλες υψομετρικές διαφορές, εκτός από κάποια πολύ μικρά σε απόσταση τμήματα του μονοπατιού που θα οδηγούν σε σημεία θέας στις δύο Μούττες. Σε κάποια άλλα σημεία το μονοπάτι έχει χαραχτεί πάνω σε πολύ επικλινείς πλαγιές και αν υπάρχουν μικρά παιδιά ανάμεσα σας θα πρέπει να προστατευτούν. Γενικά όμως το μονοπάτι μπορεί να αποτελέσει μίαν ευχάριστη και διδακτική διαδρομή μέσα από πυκνό δάσος όπου στα πιο ψηλά σημεία του κυρίαρχο δέντρο είναι η Λατζιά και στα πιο χαμηλά η Πεύκη, την ίδια ώρα που στο δάπεδο του δάσους θα δείτε δεκάδες άλλα είδη ψηλών ή και χαμηλών θάμνων και πόες. Το κάθε είδος φέρει κοντά του σχετική πινακίδα που αναφέρει την ονομασία του. Εντυπωσιακά είναι τα διάφορα πετρώματα που θα συναντήσετε και τα οποία επίσης θα φέρουν πινακίδα με την ονομασία τους. Περπατήστε στο μονοπάτι. Αξίζει. ]]> https://www.ix-andromeda.com/en/nicosia/monopati-paulias-duo-mouttes.html https://www.ix-andromeda.com/en/nicosia/monopati-paulias-duo-mouttes.html Tue, 20 Nov 2018 15:45:50 +0000 Εξωκλήσια της Κύπρου - Παναγία η Βορινή, Ζωοδόχος Πηγή, Πεδουλάς, Μαραθάσα
Παναγία η Βορινή. Έτσι θέλει η τοπική θρησκευτική παράδοση του χωριού Πεδουλά να λέγεται μικρό ξωκλήσι που είναι αφιερωμένο στην Ζωοδόχο Πηγή και το οποίο είναι κτισμένο βορειοανατολικά του χωριού και στην συμβολή του ποταμού Μάραθου με μεγάλο παραπόταμο του. Το ξωκλήσι έχει οικοδομηθεί στα πρώτα χρόνια της Φραγκοκρατίας και όταν η περιοχή του Πεδουλά, λόγω των πολλών φυσικών πηγών αλλά και της απαράμιλλης ομορφιάς των κοιλάδων που έχουν σχηματίσει οι πολλοί παραπόταμοι του Σέτραχου, αποτέλεσε βασιλικό κτήμα. Πρόκειται για μονόκλιτο Ναό ο οποίος στεγάζεται από δίκλιτη, ξύλινη, οξυκόρυφη και κεραμοσκεπή στέγη. Τα κεραμίδια είναι επίπεδα και αγκριστρωτά. Η τοιχοποιία έχει κτιστεί με ακανόνιστη πέτρα Τροόδους και εσωτερικά έχει καλυφθεί με γυψοκονίαμα. Στα πρόσφατα χρόνια έχει δεχθεί σημαντικές επιδιορθώσεις και επεμβάσεις, κάποιες εκ των οποίων πολύ αποτυχημένες στο σημείο που αλλάζουν τον χαρακτήρα του οικοδομήματος. Στο ξωκλήσι δε υπάρχουν ενδείξεις αν η εσωτερική τοιχοποιία ήταν καλυμμένη με νωπογραφίες, σε αντίθεση με αυτό που συναντούμε σχεδόν σε όλους τους Ναούς που είχαν οικοδομηθεί κατά την περίοδο της Φραγκοκρατίας. Το δάπεδο είναι καλυμμένο με τετραγωνισμένους κεραμικούς οπτόπλινθους, οι οποίοι έχουν κατασκευαστεί στο σημείο της οικοδομής. Το Ιερό χωρίζεται από απλό και ξύλινο τέμπλο, το οποίο φέρει δύο σειρές από εικονίσματα. Η καμπάνα κρέμεται από τεράστιο κλάδο αιωνόβιου Δρυός, όπου τα κλαδιά του ενώνονται με άλλων δύο και έτσι όλα μαζί "σκεπάζουν" το ξωκλήσι. Υπάρχουν 2 προσβάσεις προς το ξωκλήσι, οι οποίες αποτελούν μέρος του μονοπατιού μελέτης της φύσης "Εκκλησίες". Ο περιπατητής - προσκυνητής θα έχει την δυνατότητα να δει και να μελετήσει εκτός από το φυσικό περιβάλλον του χωριού, τις περισσότερες από τις 10 εκκλησίες που οικοδόμησαν στο πέρασμα των αιώνων οι κάτοικοι του Πεδουλά. Οι δύο προσβάσεις έχουν την ίδια αφετηρία και μπορούν να αποτελέσουν ένα ανεξάρτητο κυκλικό μονοπάτι της φύσης. Η αρχή του βρίσκεται 250 μέτρα ανατολικά από το ξωκλήσι του Αγίου Παναγιώτη και ακολουθεί πορεία ανάντη του ποταμού και αφού σας περάσει μέσα από πυκνό και πανέμορφο παραποτάμιο δασικό οικοσύστημα, θα σας φθάσει στο ύψος της κοίτης του όπου εκεί θα αναγκαστείτε να περάστε στην αντίπερα όχθη. Στην συνέχεια το μονοπάτι ακολουθεί πορεία κατάντη του ποταμού και εκτός από το παραποτάμιο δάσος θα δείτε πολλά περιβόλια με καρποφόρα δέντρα και στις όχθες του τα χιλιάδες ανθισμένα κυκλάμινα θα δίνουν το δικό τους και ξεχωριστό χρώμα. Φθάνοντας στο ξωκλήσι, θα σας εντυπωσιάσει η ομορφιά του τοπίου αλλά και θα σαν καθηλώσει η απλότητα του μικρού Ναού. Οι τεράστιοι και παμπάλαιοι Δρύες θα το έχουν αγκαλιασμένο, λες και προσπαθούν να το κρύψουν από τα περίεργα μάτια των αλλόθρησκων διωκτών της Παναγίας. Στην συνέχεια το μονοπάτι βυθίζεται στην βαθιά και με κάθετες πλαγιές κοίτη του ποταμού, όπου φθάνοντας εκεί θα πρέπει να περάσετε στην αντίπερα όχθη και να ακολουθήσετε την μαιανδρική και έντονα ανηφορική πορεία του λιθόστρωτου πλέον μονοπατιού. Μία ξύλινη γέφυρα που θα "αιωρείται" στο κενό θα σας περιμένει για να σας βοηθήσει να συνεχίσετε την πορεία σας η οποία θα τερματιστεί μόλις 100 μέτρα μακριά. Η απόσταση που καλύπτει ο περιπατητής από την αφετηρία αυτού του τμήματος του μονοπατιού μέχρι τον τερματισμό του, είναι 1400 μέτρα, τα οποία αξίζουν να περπατηθούν. Το ξωκλήσι της Παναγίας είναι πάντοτε ανοικτό. ]]> https://www.ix-andromeda.com/en/nicosia/exoklesi-panagias-borines-pedoulas.html https://www.ix-andromeda.com/en/nicosia/exoklesi-panagias-borines-pedoulas.html Fri, 09 Nov 2018 15:02:39 +0000